- David Lynch: Ya da Gülünç Yücenin Sanatı ◊ Slavoj Žižek

Çeviren: Sabri Gürses

Lynch’in evreni etkin bir şekilde “gülünç yüce”nin evrenidir: en dokunaklı gülünç sahneler (Fire Walk With Me ve Wild at Heart’ın sonundaki melek görünümleri, Blue Velvet’taki ardıç kuşu düşü) ciddiye alınmalıdır. Fakat, burada vurguladığımız üzere, gülünç-aşırı şiddetli “kötü” figürleri de ciddiye almak gerekir (Velvet’taki Frank, Lost Highway’deki Eddy, Dune’daki Baron Harkonnen). Hatta Wild at Heart’taki Bobby Peru gibi itici bir figür bile aşırı fallik “yaşam gücüne,” koşulsuz bir Yaşam-Belirtisine karşılık gelir; Michel Chion’un belirttiği gibi, o neşeyle ateş eder kendine, bütün olarak devasa bir fallustur, kafası fallus başıdır.Yani gnostik ikicilik çerçevesinde, Lynch’in erkek kahramanlarının anaç-alıcı yönünü (onların bilinçdışı anaç/kadınsı enerjiye “kendilerini bırakmalarını”) onların şiddetli saldırgan İradeleriyle karşıtlaştırmak fazlasıyla kolaydır: sözgelimi, Dune’daki Paul Atreides’in aynı anda ikisi birden olması açık değil mi, örneğin onu yeni İmparatorluğu yerle bir etmeye götüren proto-totalitersavaşçı Liderliği, tam da onun edilgen “kendini akışa bırakmasından” çektiği enerjiyle, onun Baharatın kozmik enerjisinin peşine takılmasıyla desteklenmiyor mu? Aşırı “fallik” şiddet ve Daha Yüksek Global Kuvvete edilgen boyun eğme katı bir şekilde karşılıklıdır, aynı tutumun iki yönüdür. Aynı çerçevede, Wild at Heart’tın hemen başındaki ilk şiddetli sahnede, Denizci onu öldürmek için tutulmuş Afro-Amerikanı döve döve öldürürken, kendisini öfkesine, “onunla yürüyen ateşin” ham enerjisine “bırakır” ve buradaki vurgu tam da insanın bu şiddetli “bilinçdışını” iyi olanla karşıtlaştıramayacak olmasıdır – Hegelce söylersek, onların kurgusal özdeşliğini öne sürmek gerekir. Lynch’in başlıca mesajı, Twin Peaks’te, Bob’un (Kötünün kendisinin) “iyi” aile babasıyla özdeş olmasında olduğu gibi, burada yatmıyor mu?                                                                                                                 (kitaptan)

Çeviren: Sabri Gürses

Kitabı internet üzerinde Ideefixe kitap sitesinden satın alabilirsiniz.